۱. غزل بهاریه

 
آمد بـــهار جــــــان من افســـــرده تا بـــکـی 
آفــــاق زنــــده گشـــت تو دل مرده تا بــــکی 
شبنــــم چو باده می چکد از برگ هر گــــلی 
ما همچنـــان عصــــــارۀ نفشـــرده تا بـــکی 
باد بــــهار فــــرش چــمن سبــــزه کرد و ما 
فـــرش کـــمال و عـــلم نگستـــرده تا بـــکی 
می نوش وین عرق همه از تاک خویش گیر
نوشــی ز ساغــــــر دگـــــران باده تا بــــکی
نه بــــار دوش رنجبـــــران شـــو نه بارکش 
ای همچـــو برده بارگـــــران برده تا بــــکی 
امـــروز خیــــز کار کن و مـــزد کار گیــــــر
در یاد رفتــــه لخـــــت جگر خورده تا بــکی
یک روز مزد رنج کشی صرف بخــــت کــن
رنگ سفیــــد بخـــت سیـــه جرده تا بــــــکی
نوع بشر که حامی حیوان شد ایــن زمـــان
با نوع خویـــش دشمـــن و آزرده تا بـــــکی
هان ای طبیـــــب عصــر علاجـی به درد ما
این سنـگ در میـــانۀ این گـــرده تا بــــکی
بلخــــــی دمی بفکرت حاجات خلــــــق باش
حاجات نفــــس جمــــله بر آورده تا بـــــکی
 
۱۳۴۰/۲/۱۶  محبس دهمزنگ کابل/ افغانستان
 
۲. نوروزی
 
 
نــوروز مــــژده داد ز فصــــل بــــــهار نـــو
 
این روز قاصدیـــست  ز یک  روزگــار نــــو
 
سوی چمن شتـــافت ســـوار نسیــــم صبـــح
 
پیـــغـــام وصـــل فصـــل دهــد این سوار نــو
 
پرچم بکـــف گرفـــــت طبیـــع ز زلف تـــاک
 
که آزادگـــان دهــر به مستــــی شعـــار نـــو
 
ایـن یـک ودیعــتـــیست که بـر ما نهاده انــد
 
هر دلـفکـار دوســـت بــــود بیقــــرار نـــــو
 
ای گل خــــــزان گذشت تو از زیــر خــــاک
 
این بــار ســــر بر آر بیــــک افتـــخار نـــو
 
لطـــفی در آن دیــــار نباشد که یــــار نیست
 
لیــــکن قبــــول یــار مکن بی عیــــار نـــو
 
تا رونقی به باغ دهــــد از خـــرام خویـــش
 
ماییـــم دسـت و دامـــن گلگون عـــذار نـــو
 
پرسش چه حاجـت اسـت ز بیمار درد عشق 
 
جز غـم به غــم ندید کســی غمگســار نـــو
 
میراث ســوز عشـــق ببـــاید ز لالـه جسـت
 
کآن رفتــه داغ مانـــد بدیــن داغـــدار نـــو
 
بخت نویــن خویــــش تو بیــــدار کار کـــن
 
زین کهنــــه کار دهر مکش انتــــظار نــــو
 
این تازه قصه نیز ز ایـــــام ماضـــی اسـت
 
چشـــم امــید نیست از این انتشــــار نـــــو
 
کوشـــش علاج ماست چو بیمار غفلتـیــــم
 
درمان ز درد خویــــش طلـب نه مزار نــــو
 
میـدان نبـــرد صحنـــۀ قانــــون فطرتیـــــم
 
بر دور خود حصار مکـش ز انحصـار نــــو
 
بلخـــی دقیق باش بر ایـن برد و باخــت ها
 
سرگـرم می زننـــد حریفـــان قمـــــار نــــو
 
 
 
۳. انتقال فصل
 
  
نـــوروز شد که شاد کنـــد مــاه و ســـال را
 
بــــر دستـــگاه فصــــــل دهـــد انتـقــال را
 
پاداش فتـــح فصــل طبیـعت ز جنـس گــــل
 
بر دوش شـــاخه نصـب نمایـــد مــــدال را 
 
چندان که خــون چکیــد درین رزم لالـه ها
 
از روی خــــود نشــست نشـــان قتــال را 
 
بلبـــل به شـــاخسار به هنــگام صبـحـــدم
 
در گوش غنــــچه خــواند نوای وصـال را
 
گلشن نثار کرد به هر کس هـر آنچه داشت
 
آری که انحــصــــار نشـــایــــد کمـــال را
 
سرمایه ریشه بود به هرسنبـلی که رســت 
 
آمـال نیــــک نیــــک نمایــــــد مـــــآل را
 
مگــــذار تا که خشک کنــد بــاد غفــلتـش
 
ای باغبــــان تو آب بــــده ایــن نهــال را 
 
ما هــم اگر بریم نصیــب خود از بـهـــــار
 
ساقی می بیـــار که گیــــرد مــــــــلال را
 
امروز نفـع چیــست به ما زار تقــــاپـــار
 
اکنون ز عصر خویــش بیــاور مثـــال را
 
ماضی گذشته است مضارع به وعــده گاه 
 
بـر کن ز لــــوح حال تو میــــم محـال را
 
همـت چوچشمه نـیست نهان درنهاد مـرد
 
کآخـــر فشـار آب شـکافــــد جبــــــال را
 
گل قحـــط ، کس ندیـد در بـوستــــن دهر
 
بلخـــی مــکن قبول تو، قحط الرجــال را
 
 
 
 
 
 
۴. نوروز
 
 
نوروز شد و گشت همه روی زمین سبـــز
گسترد طبیعت به زمین فرش نگین سبــــز
تبــریک رسید از طــــرف مــــام مشیـــــت
بر مام طبیعت که تو را گشت جنین سبــــز
چندان که دمد سبزه لب چشمه و هر جوی
نبود غلط ار گفته شود ماه معیــــن سبــــز
چون شک و گمان رفت دی از منظر آفاق
صحرا شده همچون دل ارباب یقین سبــــز
نورسته خط چهره آن شــوخ چه نامیـــــم
جوشیده شکر از لب لعــل نمکین سبــــــز
تا خون نشده از جور زمستــان دل آهـــــو
هرگز به بهـــاران نشدی ناقۀ چین سبــــز
بنگر چه نظامیـــست گرت دیده بینـــا است
از سطح زمین تا ز بر عرش برین سبــــز
تا در چمــــــن با لــــب خنـــــــدان بدر آیـد
دوشیزۀ گلغنچه بود پـــرده نشیـــن سبــــز
اشکی ز سحابی چکد و خــون به رکابــی
کز دشت همی موج زند تا سر زین سبـــز
این آب رخ از همت بس لاله کفن هاسـت
امروز که بیرق شده از نیهن و دین سبــز
بنوشته به هر ساقــــۀ گــــل بود که ما را
بنشانـده فلک بتۀ خاری به زمـین سبـــــز
بلخــی به جز از حاصل حسرت ندهد عمر
گر روز سیه نکند بخــــــت نویــن سبـــــز 
 
 
 
 
۵. بهاریه
 
 
آمد    بهار   باز  به  گلزار  تر  قدم
غرید رعد مست چو میخوار تر قدم
تا غنچه خواست باز کند چشم انتظار
ابراز  هوا  رسید  گهر   بار   تر  قدم
شبنم به پای سبزه جواهر فشانده است
آری   فتاده   لؤ لؤ   شهوار   تر   قدم
زینت بصحن باغ چو از ژاله خواست فصل
ریزد   شکوفه   نیز   ز  اشجار  تر قدم
نیسان  درون   پردۀ   گل   راه   می زند
یعنی   شدیم   محرم   اسرار   تر   قدم
شاهر  خرام  کرد  طبیعت  گلاب  ریخت
ساقی  بریز  باده  که  شد  یار  تر   قدم
بر  خاک  ره  چو اشک فتادیم ای طبیب
آیی    مگر    بدیدن    بیمار    تر   قدم
امسال   کز   خرام  تو  شد  با خبر صبا
اردیبهشت   گشت   به  از  یار  تر  قدم
هر  جا  که  خون  دل بچکد لاله می دمد
نازم  که  هست  صحنۀ  پیکار  تر  قدم
در دشت خشک زهد چه سود از سحاب فیض
در   ملک   عفو   بود   گنهدار   تر  قدم
چون محتسب نماند ، دهد مژده پیک عدل
شد  وقت  نزع  خویش  ستمکار  تر قدم
بلخی  عطای  مرد  ز  دامان  همت   است 
هر  چشمه  شد  ز  دامن  کهسار  تر  قدم 
 
۶. بهار
 
 
ای شوخ بهار است بیا همره من شو
بشکفته و خندان چو گل ای غنچه دهن شو
انواع  ریاحین  همگی  زینت   باغ اند
بخرام در این باغ تو هم زیب چمن شو
بسیار  کشیدیم   جفاهای   زمستان
یک چند به صحرا رو و فارغ ز لجن شو
دوشیزۀ گل پرده در از باد صبا شد
بی باد صبا پرده در رنج و محن شو
مقصود که عطری بفشانی به مشامی
یا گل به گلستانی و یا مشک ختن شو
تا آب رخ شیشه و می نوش نریزد
با محتسبان پنجه زن و خصم فکن شو
دانیکه محنت نشود مصدر فیضی
یا مرد همه مرد بشو یا زنِ زن شو
نه مطلق روحانی و نه بندۀ تن باش
یک معنی انسان شده با روح و بدن شو
تا از کمکت پارۀ دل دوخته گردد
بر سوزن خیاط طبیعت تو رسن شو
مشنو سخن وسوسه حتی ز پدر هم
بیش از همه سعی کن و صراف سخن شو
تا بعد تو هم لاله بروید ز مزارت
در کنگرۀ داغ دلان لاله کفن شو
بلخی همه در موقع گفتار طبیبیم
یک روز بیا داروی یک درد وطن شو
 
+ نوشته شده در  2008/12/23ساعت 1:38  توسط شهیده ﺷﺮاﺭﻩ بلخی  |